Türkiye'de Takograf Kuralları 2026: Hangi Araçlar, Hangi Süreler?
27 Şubat 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 7574 sayılı Kanun ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun takografla ilgili 31. ve 49. maddeleri baştan yazıldı. Takograf zorunluluğu olan araçların kapsamı genişledi, sürücü kartı kullanımı kanunla zorunlu hâle geldi, cezalar ciddi oranda arttı ve araç işletenin sorumluluğu netleşti.
Bu yazıda, yalnızca kanun metnine dayanarak şu soruları yanıtlıyoruz: Hangi araçlarda takograf zorunlu? Yeni kapsama giren araçlar için hangi tarihlere kadar süre tanındı? Sürücüler ve araç işletenleri neye dikkat etmeli? Kurallara uyulmazsa hangi yaptırımlar uygulanıyor?
Hangi araçlarda takograf zorunlu?
2918 sayılı Kanun'un yeni 31. maddesine göre takograf bulundurmak, çalışır durumda tutmak ve kullanmak şu araçlarda zorunludur:
| Araç grubu | Şart |
|---|---|
| Yük taşıyan araçlar | Yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'dan fazla olan motorlu taşıtlar |
| Yolcu taşıyan araçlar | 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu veya 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücü dahil oturma yeri 17'den fazla olan motorlu taşıtlar |
Kanun iki istisna tanıyor: 2918 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önceki yıllarda üretilmiş taşıtlar ve gördükleri hizmet nedeniyle yönetmelikle muafiyet tanınan taşıtlar.
Sadece onaylı cihaz kullanılabilir. Araçlarda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın belirlediği takograflar dışındaki cihazların kullanılması yasaktır.
Yeni kapsama giren araçlar için geçiş takvimi
Değişiklikten önce takograf zorunluluğu olmayan, ancak yeni 31. madde ile kapsama giren araçlara model yılına göre süre tanındı (2918 sayılı Kanun, Geçici Madde 27). Aşağıdaki tarihlerden sonraki ilk araç muayenesine kadar takograf taktırma ve kullanma zorunluluğu aranmıyor:
| Araç model yılı | Tarih |
|---|---|
| 2021 ve sonrası | 31 Aralık 2026 |
| 2016 – 2020 | 31 Aralık 2027 |
| 2011 – 2015 | 31 Aralık 2028 |
| 1996 – 2010 | 31 Aralık 2029 |
| 1985 – 1995 | 31 Aralık 2030 |
Örneğin 2022 model, yeni kapsama giren bir aracınız varsa, 31 Aralık 2026'dan sonraki ilk muayenesine kadar takograf taktırmış olmanız gerekiyor.
Ayrıca belediye ve mücavir alan sınırları içinde 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yolcu taşıyan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlarda, ilk defa tescil edilecek araçlar için takograf zorunluluğu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle aranmıyor.
Kapsamdaki bir aracınız olup olmadığından emin değilseniz, aracın ruhsatındaki azami yüklü ağırlık, oturma yeri sayısı ve model yılını bu tablolarla karşılaştırmanız yeterli.
Sürüş ve dinlenme süreleri
7574 sayılı Kanun, sürüş, mola ve dinlenme sürelerinin İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın birlikte çıkaracağı yeni bir yönetmelikle belirleneceğini söylüyor. Bu yönetmeliğin kanunun yayımından itibaren bir yıl içinde çıkarılması gerekiyor. Yeni yönetmelik yürürlüğe girene kadar, 18 Temmuz 1997 tarihli Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanmaya devam ediyor.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 98. maddesine göre; ticari amaçla yük taşıyan ve azami ağırlığı 3,5 tonu geçen araçların şoförleri ile ticari amaçla yolcu taşıyan ve şoför dahil 9 kişiden fazla kapasiteli araçların şoförleri için kurallar şöyle:
| Kural | Yönetmelikteki sınır |
|---|---|
| Günlük sürüş | Herhangi bir 24 saatte toplam en fazla 9 saat |
| Kesintisiz sürüş | En fazla 4,5 saat |
| Mola | 4,5 saatlik sürüşün sonunda, dinlenmeye çekilinmiyorsa en az 45 dakika. Bu süre, 4,5 saat içinde en az 15'er dakikalık molalar hâlinde de kullanılabilir |
| Günlük dinlenme | Her 24 saatte 11 saat kesintisiz |
| Bölünmüş günlük dinlenme | Biri en az 8 saat kesintisiz olmak üzere 2 veya 3 parça; bu durumda toplam süre 12 saate çıkar |
| İndirgenmiş günlük dinlenme | Haftada en fazla 3 kez, en az 9 saate indirilebilir |
| Çift şoför | Her 30 saatlik sürede her şoför en az 8 saat kesintisiz dinlenir |
| Haftalık tatil | En fazla 6 günlük sürüşten sonra en az 24 saatlik 1 günlük hafta tatili |
Molalar sırasında şoför başka bir işle meşgul olamaz ve molalar günlük dinlenme süresine sayılmaz.
Not: Bu süreler Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde yer alan kurallardır. Uluslararası taşımada AETR Anlaşması'nın kuralları uygulanır ve bazı süreler farklıdır. Yeni yönetmelik yayımlandığında bu bölüm güncellenecektir.
Sürücü kartı, kayıtlar ve işletenin sorumluluğu
Sürücü kartı artık kanunda. Takograf zorunlu olan araçlarda sürücünün şunları yapması yasak:
- Takograf sürücü kartı kullanmadan araç sürmek,
- Kendisine ait bozuk veya geçersiz bir kartla araç sürmek,
- Başka bir sürücüye ait kartı takarak araç sürmek.
Kart sahipleri de kendi kartlarının başkası tarafından kullanılmaması için gerekli tedbirleri almakla yükümlü.
Manipülasyon yasağı. Takografa müdahale ederek yanlış veri üretecek hâle getirmek veya bu durumdaki bir cihazı kullanmak yasak.
Kayıtların saklanması. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 98. maddesine göre araç işletenleri, takograf kayıtlarını kayıt tarihinden itibaren 1 ay araçta ve 5 yıl işyerinde (işyeri yoksa araçta) saklamak zorunda. İşletenler ayrıca trafiğe çıkan araçların cinsi, plakası, şoförleri, çıkış yeri, günü, saati ve gidilecek yeri gösteren bir defter veya liste tutmakla yükümlü.
İşletenin sorumluluğu. Kanuna göre araç işleteni, sürücüsü kendisi olsun ya da olmasın; takografın araçta bulunması, çalışır durumda olması, sürücünün kart kurallarına uyması ve aracın sürüş sürelerine aykırı kullanılmaması için gerekli tedbirleri almak ve denetlemekle yükümlü. Sürücü ihlal yaptığında, bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işletene de ceza uygulanıyor (aşağıda).
Veri tabanı üzerinden denetim. Kanun, trafik zabıtasının takograf kayıtlarını bu kayıtların aktarılacağı veri tabanı üzerinden de denetleyip ceza uygulayabileceğini öngörüyor. İşyerinde saklanan kayıtların çalışma ve dinlenme süreleri açısından denetimi ise Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın oluşturduğu veri tabanı kullanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılabiliyor. Yani ihlaller artık sadece yol kenarında değil, kayıtlar üzerinden geriye dönük olarak da tespit edilebilir.
Kanundaki yaptırımlar
2918 sayılı Kanun'un 31. ve 49. maddeleri, takograf ve sürüş süresi ihlalleri için şu yaptırım türlerini öngörüyor:
- İdari para cezası: Takograf bulundurmamak, onaysız cihaz kullanmak, cihaza müdahale etmek, kart kurallarına uymamak ve sürüş/dinlenme sürelerini aşmak için ayrı ayrı ceza öngörülüyor. Bir yıl içinde tekrarlanan bazı ihlallerde ceza artırılıyor.
- Sürücü belgesinin geri alınması: Takografa müdahale ve sürücü kartı ihlallerinde sürücü belgesi belirli bir süre geri alınıyor; tekrarında bu süre uzuyor.
- Trafikten men: Takografı olmayan veya kurallara uygun olmayan araçlar, eksiklik giderilene kadar trafikten men edilebiliyor.
- İşletene ceza: Sürücü ihlal yaptığında, gerekli tedbiri almayan araç işletenine de ceza uygulanıyor. Kanun bazı durumlarda işletene sürücü cezasının iki katını öngörüyor.
Ceza tutarları kanunda belirlenir ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Bu nedenle yazıda tutar yerine yaptırım türlerine yer verdik.
Filo sahipleri için kontrol listesi
- Filonuzu kontrol edin: Hangi araçlar 3.500 kg üzeri yük aracı veya 17'den fazla oturma yerli yolcu aracı? Yeni kapsama girenlerin model yılına göre son tarihini not edin.
- Onaylı takograf taktırın: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın belirlediği cihazlardan birini, muayene tarihinden önce taktırın.
- Her sürücünün kartı olsun: Kartsız, geçersiz kartla veya başkasının kartıyla sürmek artık kanunda ayrıca yasaklanmış durumda.
- Kayıtları saklayın: Takograf kayıtlarını 1 ay araçta, 5 yıl işyerinde tutun; araç çıkış defterini veya listesini düzenli doldurun.
- Sürüş sürelerini planlayın: Seferleri 9 saatlik günlük ve 4,5 saatlik kesintisiz sürüş sınırlarına göre planlayın.
- Düzenli kontrol edin: Kanun, sürücünün ihlalinde tedbir almayan işletene iki kat ceza öngörüyor. Kayıtları düzenli inceleyip sürücülerle paylaşmak, işletenin "gerekli tedbiri aldığını" göstermesinin en somut yolu.
- Yeni yönetmeliği takip edin: Takograf kullanımı, kalibrasyon ve kayıt saklamaya ilişkin ayrıntılar yeni yönetmelikle belirlenecek.
Kayıtları kontrol etmenin kolay yolu
Onlarca sürücünün kayıtlarını elle incelemek pratikte mümkün değil. tachograph.ai ile takograf dosyalarınızı yükleyip sürüş, mola ve dinlenme sürelerini sürücü bazında görebilir, dosyalarınızı tek yerde arşivleyebilir ve ihlalleri denetimden önce fark edebilirsiniz. Araç sayısından bağımsız fiyatlandırma ile tüm filonuzu tek pakette yönetebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kamyonetimde takograf zorunlu mu?
Yük taşımada kullanılan aracın azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'ı geçmiyorsa, 2918 sayılı Kanun'un 31. maddesi kapsamında takograf zorunluluğu yok. Zorunluluk, azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'dan fazla olan yük araçları için geçerli.
Minibüste takograf zorunlu mu?
Kanun, 5216, 5393 veya 4925 sayılı Kanunlar kapsamında yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücü dahil oturma yeri 17'den fazla olan araçlarda takografı zorunlu tutuyor. Aracınızın oturma yeri sayısını ruhsattan kontrol edebilirsiniz.
Yeni kapsama giren aracıma ne zamana kadar takograf taktırmalıyım?
Model yılına göre değişiyor. 2021 ve sonrası model araçlarda 31 Aralık 2026'dan sonraki ilk muayeneye kadar; 2016–2020 model araçlarda 31 Aralık 2027'den sonraki ilk muayeneye kadar süre var. Diğer model yılları için yukarıdaki tabloya bakın.
Takograf olmadan yakalanırsam ne olur?
Sürücüye idari para cezası uygulanır ve araç eksiklik giderilene kadar trafikten men edilir. Sürücü işleten değilse, gerekli tedbiri almayan işletene de ceza uygulanır.
Başka birinin sürücü kartıyla araç kullanılabilir mi?
Hayır. Başka bir sürücüye ait kartla araç sürmek kanunen yasak. Bu durumda sürücüye idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi belirli bir süre geri alınır; tekrarında hem ceza hem geri alma süresi artar.
Takograf kayıtları ne kadar süre saklanmalı?
Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre kayıt tarihinden itibaren 1 ay araçta, 5 yıl işyerinde saklanmalı.
Resmî kaynaklar
- TBMM — 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (kabul: 12.02.2026)
- Resmî Gazete — 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı
- Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı — Kanun düzenlemesi duyurusu
- Karayolları Trafik Yönetmeliği, 18.07.1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete (Madde 98)