Tachograf w busach powyżej 2,5 t: przepisy UE od lipca 2026
Od 1 lipca 2026 r. pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) przekraczającej 2,5 tony, łącznie z przyczepą lub naczepą, wykorzystywane w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy lub w kabotażu, muszą być wyposażone w tachograf inteligentny. Ich kierowców obowiązują teraz te same unijne przepisy o czasie prowadzenia pojazdu i okresach odpoczynku co kierowców samochodów ciężarowych.
W tym artykule wyjaśniamy, których pojazdów dotyczy obowiązek, jakie wyłączenia mają zastosowanie, jakich norm czasu jazdy i odpoczynku należy przestrzegać i co muszą zrobić przewoźnicy.
Podstawa prawna
Obowiązek wynika z rozporządzenia (UE) 2020/1054, będącego częścią Pakietu Mobilności I, które zmieniło dwa podstawowe unijne rozporządzenia dotyczące transportu drogowego:
| Rozporządzenie | Zakres |
|---|---|
| Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 | Czas prowadzenia pojazdu, przerwy i okresy odpoczynku |
| Rozporządzenie (UE) nr 165/2014 | Tachografy, karty kierowcy i karty przedsiębiorstwa |
Oba rozporządzenia obowiązują bezpośrednio i jednolicie we wszystkich państwach członkowskich UE, w tym w Polsce.
Których pojazdów dotyczy obowiązek?
| Grupa pojazdów | Warunek |
|---|---|
| Samochody ciężarowe i zespoły pojazdów | DMC powyżej 3,5 t, przewóz rzeczy |
| Lekkie pojazdy użytkowe („busy”) | DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t, międzynarodowy transport drogowy rzeczy lub kabotaż (od 1 lipca 2026 r.) |
| Autobusy i autokary | Przewóz więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą |
W przypadku zespołów pojazdów decyduje dopuszczalna masa całkowita łącznie z przyczepą lub naczepą. Obowiązek dotyczy wszystkich pojazdów objętych przepisami niezależnie od daty ich pierwszej rejestracji, dlatego pojazdy już eksploatowane muszą zostać doposażone.
Jakie urządzenie jest wymagane? Lekkie pojazdy użytkowe, które po raz pierwszy zostały objęte przepisami, muszą być wyposażone w inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2). Montaż i kalibrację musi wykonać warsztat posiadający odpowiednie zezwolenie.
Transport krajowy: Nowy obowiązek dla pojazdów o DMC od 2,5 t do 3,5 t dotyczy transportu międzynarodowego i kabotażu, a nie przewozów wyłącznie krajowych.
Wyłączenia
Art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przewiduje wyłączenia szczególnie istotne dla lekkich pojazdów użytkowych, pod warunkiem że prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia kierowcy:
- Wyłączenie dla rzemieślników: pojazdy lub zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie do 7,5 t, wykorzystywane do przewozu materiałów, sprzętu lub maszyn, których kierowca używa w ramach wykonywania swojej pracy, w promieniu 100 km od siedziby przedsiębiorstwa.
- Przewozy na potrzeby własne: pojazdy o DMC od 2,5 t do 3,5 t wykorzystywane do przewozu rzeczy, jeżeli przewóz nie ma charakteru zarobkowego, lecz jest wykonywany na potrzeby własne przedsiębiorstwa lub kierowcy.
O tym, czy wyłączenie ma zastosowanie w konkretnym przypadku, decydują organy kontrolne.
Czas prowadzenia pojazdu i okresy odpoczynku
| Zasada | Limit |
|---|---|
| Dzienny czas prowadzenia pojazdu | Maksymalnie 9 godzin; do 10 godzin dwa razy w tygodniu |
| Tygodniowy czas prowadzenia pojazdu | Maksymalnie 56 godzin |
| Czas prowadzenia w ciągu dwóch tygodni | Maksymalnie 90 godzin w dwóch kolejnych tygodniach |
| Przerwa | Co najmniej 45 minut po 4,5 godziny jazdy; może być podzielona na co najmniej 15 minut, a następnie co najmniej 30 minut |
| Dzienny okres odpoczynku | Regularny: co najmniej 11 godzin; może być podzielony na co najmniej 3 godziny, a następnie co najmniej 9 godzin |
| Skrócony dzienny okres odpoczynku | Co najmniej 9 godzin; nie więcej niż trzy razy między dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku |
| Tygodniowy okres odpoczynku | Regularny: co najmniej 45 godzin; skrócony: co najmniej 24 godziny, z rekompensatą |
Regularnego tygodniowego okresu odpoczynku nie można odbierać w pojeździe. Przedsiębiorstwa transportowe muszą ponadto organizować pracę tak, aby kierowcy mogli w każdym okresie czterech kolejnych tygodni powrócić do centrum operacyjnego pracodawcy lub do miejsca zamieszkania.
Zapisy podczas kontroli drogowej
Od 31 grudnia 2024 r. kierowca musi być w stanie okazać podczas kontroli drogowej zapisy z bieżącego dnia i poprzedzających 56 dni.
Lista kontrolna dla przewoźników
- Przeanalizuj flotę: Które pojazdy mają DMC powyżej 2,5 t lub 3,5 t i wykonują przewozy międzynarodowe? Czy mają zastosowanie wyłączenia?
- Doposaż pojazdy w tachografy: Zleć montaż i kalibrację tachografu inteligentnego warsztatowi posiadającemu zezwolenie, a następnie zablokuj tachograf kartą przedsiębiorstwa.
- Złóż wnioski o karty: kartę przedsiębiorstwa dla firmy i imienną kartę kierowcy dla każdego kierowcy.
- Przeszkol kierowców: obsługa tachografu, wpisy manualne oraz przepisy o czasie jazdy i odpoczynku.
- Regularnie pobieraj dane: z kart kierowców co najmniej co 28 dni, z jednostek pojazdowych co najmniej co 90 dni.
- Analizuj naruszenia: regularnie sprawdzaj zapisy i omawiaj nieprawidłowości z kierowcami.
Terminy i naruszenia pod kontrolą
Tachograph AI przechowuje dane z kart kierowców i jednostek pojazdowych w jednym miejscu, analizuje czas jazdy i odpoczynku zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 i przypomina o zbliżających się terminach pobierania danych. Cena nie zależy od liczby pojazdów, więc kolejne busy możesz dodać bez dodatkowych kosztów.
Najczęściej zadawane pytania
Czy busy powyżej 2,5 tony muszą mieć tachograf?
Tak, jeżeli są wykorzystywane w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy lub w kabotażu i nie ma zastosowania żadne wyłączenie. Wymóg ten obowiązuje od 1 lipca 2026 r.
Czy obowiązek dotyczy transportu krajowego?
Nie. Wymóg dla pojazdów o DMC od 2,5 t do 3,5 t dotyczy transportu międzynarodowego i kabotażu, a nie przewozów wyłącznie krajowych.
Jaki tachograf jest wymagany w busach?
Inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2). Montaż i kalibrację musi wykonać warsztat posiadający odpowiednie zezwolenie.
Czy starsze busy trzeba doposażyć?
Tak. Obowiązek dotyczy wszystkich pojazdów objętych przepisami niezależnie od daty pierwszej rejestracji.
Czy istnieją wyłączenia dla rzemieślników?
Tak. Wyłączone są pojazdy o dopuszczalnej masie do 7,5 t wykorzystywane do przewozu materiałów, sprzętu lub maszyn, których kierowca używa w swojej pracy, w promieniu 100 km od siedziby przedsiębiorstwa, pod warunkiem że prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia kierowcy.
Jakie zapisy kierowca musi okazać podczas kontroli drogowej?
Od 31 grudnia 2024 r. zapisy z bieżącego dnia i poprzedzających 56 dni.